Choroby

Znajdź chorobę:

Wybierz literę rozpoczynającą nazwę choroby:

Układowe zapalenia naczyń

Układowe zapalenia naczyń należą do grupy chorób układowych tkanki łącznej. Charakteryzują się różnorodnością objawów klinicznych oraz niekiedy ciężkim przebiegiem z zajęciem wielu narządów. Ich cechą wspólną jest proces zapalny obejmujący ścianę naczyń krwionośnych.

Zobacz również objawy tej choroby: Objawy układowych zapaleń naczyń

Uszkodzenia tych ścian prowadzą często do krwawień i zaburzeń zakrzepowo-zatorowych. Zapalenia te mogą powodować uszkodzenia każdego narządu, w najcięższych postaciach: płuc, nerek, ściany przewodu pokarmowego i układu nerwowego.

Układowe zapalenia naczyń dzieli się na pierwotne i wtórne. Zapalenia wtórne występują w przebiegu innych chorób takich jak np. reumatoidalne zapalenie stawów czy zespół Sjögrena. Mogą być też wywołane przez niektóre leki, zwłaszcza preparaty przeciwbakteryjne (przede wszystkim antybiotyki beta-laktamowe i akrolity) i przeciwwirusowe, szczepionki oraz surowice, leki podawane w leczeniu depresji, padaczki oraz choroby Parkinsona.

Podstawą leczenia tego typu schorzeń jest bezwzględne odstawienie preparatów wywołujących chorobę i unikanie ich stosowania w przyszłości. Przyczyna powstawania pierwotnych układowych zapaleń naczyniowych jest nieznana. Uważa się, że w ich powstawaniu biorą udział procesy autoimmunologiczne, jednak jest to niepotwierdzona teza.

Do najczęstszych układowych zapaleń pierwotnych należą: ziarniniakowatość Wegenera, mikroskopowe zapalenie naczyń oraz zespół Churga-Strauss’a.

Choroby związane z układowym zapaleniem naczyń mają zróżnicowany przebieg i dają wiele objawów, we wszystkich jednak występuje kilka cech wspólnych. W ścianach naczyń, podczas trwania tych chorób, zawsze dochodzi do obrzęków, nacieków zapalnych, przerostów błon wewnętrznych oraz przyściennych rozwojów skrzeplin.

Wiąże się to z powstawaniem ziarniniaków i ognisk martwicy włóknikowatej, dlatego też czasem układowe zapalenia naczyń określa się jako martwicze zapalenia naczyń.

Zmiany zapalne w naczyniach mogą przybierać charakter segmentalny lub ogniskowy. W pierwszym wypadku obejmują cały obwód ściany naczynia i zwykle prowadzą do jego stenozy (znacznego zwężenia) lub okluzji (całkowitego zamknięcia), a w konsekwencji do niedokrwienia lub zawału tkanek i narządów. W drugim dochodzi do uwypuklania ścian, ich pękania, wylewów krwawych i martwicy okołonaczyniowej.

Charakter zmian w dużej mierze zależy od typu choroby z jaką się wiążę zapalenie, najniebezpieczniejsze są zmiany mieszane, segmentalno-ogniskowe, występujące np. w guzkowatym zapaleniu tętnic. Są one trudne w leczeniu i wywołują wyjątkowo szybką destrukcję naczyń. W lżejszych przypadkach zmiany zapalne powodują uogólnione upośledzenie przepływu krwi, co może jednak być niebezpieczne, zwłaszcza gdy procesem chorobowym dotknięte są płuca i nerki.

Może wywołać to ostrą niewydolność tych narządów, która przybiera postać zespołu płucno-nerkowego. Kiedy dochodzi do zapalenia dużych naczyń krwionośnych (głównie tętnic) mówimy o zespole Takayasu. Wyjątkowo niebezpiecznym typie choroby, którego wczesne zdiagnozowanie jest kluczowe dla życia pacjenta. Natomiast kiedy pojawiają się mikroskopowe zapalenia naczyń krwionośnych, objawiające się bardzo wyraźną wysypką krwotoczną, diagnozą jest plamica Henocha-Schoenleina. Choroba o łagodnym przebiegu i stosunkowo łatwym leczeniu.
   
Diagnoza układowego zapalenia naczyń składa się z dwóch części. Po zaobserwowaniu zmian zapalnych  w badaniach krwi (np. obecność przeciwciał przeciwjądrowych anty-Sm lub anty-nDNA w surowicy) lekarz powinien przeprowadzić biopsję skóry w miejscu świeżych zmian lub jeśli choroba nie daje wyprysków naskórnych, organu dotkniętego zapaleniem. Zazwyczaj są to nerki lub płuca ale może zdarzyć się, że będzie to mózg, wtedy wykonanie biopsji jest wyjątkowo ryzykowne. Skuteczną metodą diagnostyczną jest również arteriografia, badanie radiologiczne polegające na wstrzyknięciu kontrastu i zobrazowaniu naczyń tętniczych w których pojawiają się zwężenia i zamknięcia wywołane stanem zapalnym.

Układowe zapalenie naczyń może wiązać się z wieloma chorobami i dawać bardzo różne objawy. Dla zdrowia pacjenta kluczowa jest szybka diagnoza i jak najwcześniejsze rozpoczęcie terapii. W leczeniu najczęściej stosuje się glikokortykosteroidy, które podaje się w różnej dawce przez czas zazwyczaj kilku miesięcy. Czas kuracji i ilość podawanych leków jest zależna od typu choroby oraz indywidualnej odpowiedzi pacjenta na leczenie. 

Autor:

Bartłomiej Cerek

Zobacz również objawy tej choroby: Objawy układowych zapaleń naczyń

Reumatoidalne zapalenie stawów

Reumatoidalne zapalenie stawów to przewlekła, zapalna choroba tkanki łącznej. Objawem charakterystycznym jest symetryczne zapalenie stawów, któremu towarzyszą zmiany pozastawowe i powikłania układowe. Choroba może prowadzić do znacznej niepełnosprawności lub kalectwa, a nawet śmierci.... czytaj więcej

Mikroskopowe zapalenie naczyń

Mikroskopowe zapalenie naczyń jest martwiczym zapaleniem małych naczyń. Zapalenie powoduje martwicę naczyń tętniczych, żylnych i włosowatych. Dotyczy tętnic małych i średnich. Choroba bardzo często dotyczy obrębu nerek i płuc. czytaj więcej

Dodaj komentarz

Brak komentarzy

Gorący temat

Dziecko też może mieć nadciśnienie

Dziecko też może mieć nadciśnienie

Może warto sprawdzić ciśnienie tętnicze u dziecka ... »

Najnowsze choroby

Tagi

Aktualności